Abraham Suckewer 15 VI 1913

MEMBER ♂

Edited by: Torq Jun 14, 10, 20:33 #1

Pięć miesięcy temu, 20 stycznia 2010 roku, zmarł wybitny poeta jidysz - Abraham Suckewer.
Jego śmierć zabrała ostatnią z wielkich osobowości twórczych języka jidysz. Suckewer jest
postrzegany nie tylko jako jeden z najwybitniejszych modernistów poezji jidysz, ale zalicza
się go do światowej czołówki poetów dwudziestego wieku.

Wyjeżdżając z Polski, Suckewer napisał wstrząsające pożegnanie - poemat "Do Polski",
pełen miłości do polskiej kultury, krajobrazu, ale i goryczy:

Ucieszył się pewnie oprawca ów krwawy,
Że jego ofiary od wczoraj na woli
Są znowu ofiarami tragicznej swawoli.
Koczują półmartwi szukając swych domów,
Ktoś może ocalał... potrzebni są komu...
(Jak owi niewinni skazańcy przed wieki
U boskich ołtarzy szukali opieki).
A w gniazdach znajdują nie braci nie siostry
Lecz zimne już zgliszcza, tarninę i osty.
A sąsiad ich wita z ukosa i krzywo,
(Wprost trudno zrozumieć tę rzecz tak
wstydliwą)
Nie chlebem, nie solą, sąsiedzką miłością,
Co było wszak niegdyś polską specjalnością.
Czyżby się pomylił ów wieszcz twój
wspaniały,
Był jako kret ślepy, jak sowa w dzień biały,
Kiedy tworzył polskie legiony bojowe
Z polskich Żydów złożone - nie herbowe?
A może wnuk wieszcza odmienił się,
może?
Smutno mi Boże!

I jam się pomylił. Czy słyszysz me słowa? [...]
Jam przecież tak myślał: po wojnie
nieludzkiej
Pogrzebnie na zawsze nienawiść ród ludzki.
Na zgliszczach wojennych różyczka rozwinie,
Żydowski Lew Judy i Orzeł twój Biały
Co razem zdobiły kandelabr wspaniały,
Oświetlą po wojnie swym blaskiem jednako
Mogiły i prochy Żydów i Polaków.
Odrodzą się miasta, szczerbiny zazębią,
Znów szyby zabłysną jak skrzydła gołębi.
I razem z miastami nam dzieci podrosną.
Czy mogę jak wszakże uwierzyć w tę wiosnę?
A może braterstwo to złuda... a może?
Smutno mi Boże!

Śmierć Suckewera stanowi ważną cezurę dla polskiej kultury - odszedł ostatni
wybitny pisarz, dla którego jidysz był językiem "pierwszej miłości", a który czuł
się zarazem głęboko zakorzeniony w polskim dziedzictwie.

Więcej w ostatnim numerze "Midrasza":

http://www.midrasz.pl/czasopismo.php

vetalaThreads: - Posts: 512 Joined: Jul 10, 09 ♀	Jun 14, 10, 21:05 #2
Now wiesz co, Torq. Nawet tutaj o Żydach?

TorqThreads: 65 Posts: 4,024 Joined: Apr 10, 09 MEMBER ♂	Jun 14, 10, 21:10 #3
Nie o Żydach, tylko o Polakach wyznania mojżeszowego! Ale właściwie masz rację - wszędzie o tych Żydach. No i nie bądź tu człowieku antysemitą! ;)

pgtxThreads: 49 Posts: 6,327 Joined: Feb 14, 09 MEMBER ♀	Jun 14, 10, 21:11 #4
co Wy macie z tymi Zydami? i tak zle i tak niedobrze...

TorqThreads: 65 Posts: 4,024 Joined: Apr 10, 09 MEMBER ♂	Edited by: Torq Jun 14, 10, 21:18 #5
pgtx: co Wy macie z tymi Zydami? Pustka... jakaś rysa w polskiej, inteligenckiej duszy. Czegoś, a raczej kogoś, nam tutaj brakuje... Chamstwo, prostactwo i nowobogaccy za Żydami nie tęsknią. Ale czy to są w ogóle Polacy? Właściwie o niepowtarzalności i charakterze narodu decydują elity. "Peasants" są wszędzie tacy sami.

shushThreads: 5 Posts: 552 Joined: Dec 20, 09 ♀	Jun 14, 10, 21:23 #6
Torq, znasz jakichs Zydow? jak mozna tesknic za czyms czego sie nigdy nie znalo... Gadasz jakbys sie przed wojna urodzil i tesknil za starymi czasami. Na tym forum to jakas obsesja z Zydami, dziwne.

MEMBER ♂

Edited by: Torq Jun 14, 10, 21:30 #7

shush:

Torq, znasz jakichs Zydow?

Znam. Mam przyjaciół Żydów w Dublinie i Pradze. W Polsce, co prawda, osobiście nigdy
żadnego Żyda nie spotkałem, ale poznałem paru na forach internetowych.

Poza tym ta tęsknota wynika głównie z opowieści, książek, wspomnień - pochodzę z rodziny
o długiej, inteligenckiej tradycji. Niestety... zabory, zsyłki na Sybir, rzeź polskiej inteligencji
podczas drugiej wojny światowej, pozbawiły Polskę elit.

Dzisiejsze "elity" to inteligencja w przeważającej większości w pierwszym (co najwyżej w drugim)
pokoleniu. Ci ludzie rzeczywiście nie tęsknią za dawną Polską, no bo niby za czym mają tęsknić?
Za czasami kiedy ich przodkowie "pasali gęsi"?

shush:

Gadasz jakbys sie przed wojna urodzil i tesknil za starymi czasami.

Czasów przedwojennych nie pamiętam. Mam 31 lat. Ale za dawną Polską, z opowieści
moich dziadków i pradziadków, tęsknię...

♂ [Suspended]

Jun 14, 10, 22:14 #8

Torq:

Pustka... jakaś rysa w polskiej, inteligenckiej duszy. Czegoś, a raczej kogoś, nam tutaj
brakuje...

A w życiu Torq, mi Żydów nie brakuje, powiem więcej jestem zmęczony ciągłą ich obecnością na tym forum, Żydzi to szkielet w naszej szafie, dla jednych przyjemny dla innych nie ale nie uprawiajmy nekromancji i nie ożywiajmy trupa, tym bardziej że jego żywi potomkowie w USA i Izraelu miłością do nas nie pałają.

Torq:

Znam.

Ja też znam, ludzie jak wszyscy ale czytając np ich forum w Polsce i mając w pamięci ich dyskusyjną lojalnośc stwierdzam że stanowczo nie chcę żeby tu kiedykolwiek powrócili w większej liczbie, na sentyment narodowy też niespecjalnie zasłużyli.

Torq:

Dzisiejsze "elity" to inteligencja w przeważającej większości w pierwszym (co najwyżej w drugim)
pokoleniu.

A co za tym idzie bez tożsamości społecznej czy politycznej bo gdzie ją wykształcać za komuny?

shush:

Na tym forum to jakas obsesja z Zydami, dziwne.

Na tym forum pisze duża liczba Amerykanów i kilka trolli którzy wycierają się stereotypem Polaka antysemity, większość tematów o Żydach jest przez takich ludzi z premedytacją zakładana żeby opluwać Polskę.

shush:

jak mozna tesknic za czyms czego sie nigdy nie znalo...

Są zdjęcia, filmy, książki, pamiętniki, to naprawde była inna lepsza Polska, listonosz chodził boso ale dumnie bo z orłem na czapce, celnik jak mieszkał w wiosce był mężem zaufania bo pracował dla państwa.

Podatki się płaciło, szlachta zadzierała nosa ale jak trzeba było taplała się w błocie z chłopami, dawała jeść, państwo się szanowało i mu ufało bo o to państwo się walczyło.

To był taki kraj gdzie wszystko było cenniejsze i bardziej doceniane bo ludzie wiedzieli ile ich to kosztowało, poczytaj o tej przedwojennej Polsce bo warto, a jakie my mieliśmy wtedy miasta!

MEMBER ♂

Jun 14, 10, 22:39 #9

Sokrates:

Są zdjęcia, filmy, książki, pamiętniki, to naprawde była inna lepsza Polska, listonosz chodził boso ale dumnie bo z orłem na czapce, celnik jak mieszkał w wiosce był mężem zaufania bo pracował dla państwa.

Podatki się płaciło, szlachta zadzierała nosa ale jak trzeba było taplała się w błocie z chłopami, dawała jeść, państwo się szanowało i mu ufało bo o to państwo się walczyło.

Zgadza się. Ech... coraz częściej dochodzę do wniosku, że współcześni Polacy mają
tyle wspólnego z przedwojennymi, co dzisiejsi Włosi ze starożytnymi Rzymianami
(oczywiście przesadzam, ale wcale nie tak bardzo).

Sokrates:

a jakie my mieliśmy wtedy miasta!

To prawda! Jak Niemcy zajęli Warszawę, to nie mogli się nadziwić architekturze,
restauracjom, kabaretom itp. Hitlerowska propaganda wmówiła im, że Polska
to jakiś azjatycki step, a tutaj taka ich spotkała niespodzianka :)

Poza tym Lwów i Wilno... rany Boskie - co za miasta! Tak jakby nam obcięli jedną rękę
i jedną nogę, odbierając nam po wojnie nasze perły w koronie...

♂

Jun 14, 10, 23:01 #10

shush:

Na tym forum to jakas obsesja z Zydami, dziwne.

Zgadzam się.. męczące jest ciągłe pojawianie się tego tematu, ale przynajmniej moim zdaniem udowadnia że wizerunek polaka antysemity jest mylny - ponieważ większość użytkowników odpowiada dość spokojnie w tego typu tematach...

Torq:

Poza tym ta tęsknota wynika głównie z opowieści, książek, wspomnień - pochodzę z rodziny
o długiej, inteligenckiej tradycji. Niestety... zabory, zsyłki na Sybir, rzeź polskiej inteligencji
podczas drugiej wojny światowej, pozbawiły Polskę elit.

Napisałbyś tak w jakimkolwiek temacie o 2 wojnie światowej, zaraz by się znalazło dziesięciu którzy by to zanegowali starając się wydrzeć te kawałki tak ważnej dla Polski historii..

MagdalenaThreads: 5 Posts: 1,389 Joined: Aug 15, 07 ♀	Edited by: Magdalena Jun 14, 10, 23:05 #11
Napisałam, że mi się ten wiersz nie podoba (w sensie warsztatu, nie wydźwięku), ale człowiekowi się zmarło, to i zmilczę.

vetalaThreads: - Posts: 512 Joined: Jul 10, 09 ♀	Jun 14, 10, 23:07 #12
frd: większość użytkowników odpowiada dość spokojnie w tego typu tematach... Większosć POLSKICH użytkowników. A ludzie rzadko sprawdzają profile i biorą krzykaczy za etnicznych Polaków. Agresywne, nacjonalistyczne komentarze Sokratesa też nie poprawiają nam wizerunku.

frdThreads: 8 Posts: 1,956 Joined: Feb 3, 09 ♂	Jun 14, 10, 23:18 #13
vetala: Większosć POLSKICH użytkowników. Tak, chodziło mi o Polskich użytkowników :)

SokratesThreads: 19 Posts: 4,464 Joined: Jan 19, 09 ♂ [Suspended]	Jun 15, 10, 10:09 #14
vetala: Agresywne, nacjonalistyczne komentarze Sokratesa też nie poprawiają nam wizerunku Nic nie poprawi nam wizerunku więc mogę sobie równie dobrze ulżyć, na każdy normalnym forum człowiek pokroju np Harrego wyleciałby ze sładem buta na tyłku.

♂

Jul 2, 10, 14:58 #15

Prawda - niestety.
My, współcześni Polacy niewiele mamy wspólnego z tymi przedwojennymi. Jakby inna jakość, inne cele.
Lubię na przykład czytać przedwojenne książki (nawet Mniszkównę - a co tam). Uderzyło mnie jak bardzo ich język jest inny od mojego. Niby ten sam, ale piękniejszy, bardziej precyzyjny, barwny, logiczny. Niby rozumiem wszystkie słowa. Ale sam nie potrafiłbym ich użyć. Ja - dziecko komuny - czytając przedwojenne romanse jestem jak ciemny chłopek czytający wysoką literaturę.
Tęsknię za tym językiem, za tym krajem, za tymi ludźmi, którzy już nigdy nie powrócą.

A i Żydzi też inni. Czytuję sobie czasem ogłoszenia drobne z przedwojennego Kuryera Warszawskiego. Dlaczego akurat to? Bo wierzę, że tam właśnie zostało utrwalone zwykłe codzienne życie. Bez ideologii, bez prób zakłamania. Całkiem sporo ogłoszeń dotyczy Żydów i żydowskich spraw. Widać jak barwne i bogate życie to było. I jak skomplikowane a jednocześnie proste były Polsko-Żydowskie relacje. Wojna, która pozbawiła nas żydowskiej społeczności sprawiła, że Polska straciła część siebie, część swojej świadomosci i swojego bogactwa. W końcu - dzieliliśmy ten kraj przez 500 lat.
A dzisiejsi Żydzi? Cóż - PF jest dobrym źródłem informacji na ten temat...

MEMBER ♂

Edited by: Torq Jul 2, 10, 15:08 #16

Świetny post, Enkidu!

enkidu:

Lubię na przykład czytać przedwojenne książki (nawet Mniszkównę - a co tam).
Uderzyło mnie jak bardzo ich język jest inny od mojego. Niby ten sam, ale piękniejszy,
bardziej precyzyjny, barwny, logiczny (...) Tęsknię za tym językiem, za tym krajem,
za tymi ludźmi, którzy już nigdy nie powrócą.

Sam bym tego lepiej nie ujął! Przecież czytanie Iwaszkiewicza, Dąbrowskiej
czy nawet Dołęgi-Mostowicza, to po prostu lingwistyczny, polonistyczny orgazm!
Uwielbiam ten przedwojenny język polski, do którego chyba już nie ma powrotu,
nie tylko na co dzień, ale i w literaturze :(

enkidu:

Wojna, która pozbawiła nas żydowskiej społeczności sprawiła, że Polska straciła część
siebie, część swojej świadomosci i swojego bogactwa.

Otóż to.

enkiduThreads: 18 Posts: 983 Joined: Sep 23, 08 ♂	Jul 2, 10, 23:01 #17
Torq: Świetny post, Enkidu! E tam - nie przesadzaj. Po prostu się ze mną zgadzasz. O tym co jest świetne decyduje większość. A ta, obawiam się, nie będzie skłonna zgodzić się z Twoim zdaniem. Przy okazji polecam tą oto stronę. Dla wielbicieli przedwojennych klimatów, a w szczególnosci dla miłośników najpiekniejszego miasta w Polsce będzie to prawdziwa gratka. :-)

MEMBER ♂

Edited by: Torq Jul 3, 10, 10:52 #18

enkidu:

O tym co jest świetne decyduje większość.

Herezja! Na szczęście świat jeszcze nie zszedł na psy do tego stopnia, żeby gust
większości określał co jest świetne, a co nie.

Ilu ludzi słucha muzyki Dody, a ilu muzyki Lutosławskiego? Jak popularne są tanie romanse,
czy książki Masłowskiej, w porównaniu z, dajmy na to, Jerofiejewem czy Maritain'em? itp. itd.

Na całe szczęście - o tym co jest świetne NIE decyduje większość.

Pozwolę sobie powtórzyć...

enkidu:

Prawda - niestety.
My, współcześni Polacy niewiele mamy wspólnego z tymi przedwojennymi. Jakby inna jakość, inne cele.
Lubię na przykład czytać przedwojenne książki (nawet Mniszkównę - a co tam). Uderzyło mnie jak bardzo ich język jest inny od mojego. Niby ten sam, ale piękniejszy, bardziej precyzyjny, barwny, logiczny. Niby rozumiem wszystkie słowa. Ale sam nie potrafiłbym ich użyć. Ja - dziecko komuny - czytając przedwojenne romanse jestem jak ciemny chłopek czytający wysoką literaturę.
Tęsknię za tym językiem, za tym krajem, za tymi ludźmi, którzy już nigdy nie powrócą.

A i Żydzi też inni. Czytuję sobie czasem ogłoszenia drobne z przedwojennego Kuryera Warszawskiego. Dlaczego akurat to? Bo wierzę, że tam właśnie zostało utrwalone zwykłe codzienne życie. Bez ideologii, bez prób zakłamania. Całkiem sporo ogłoszeń dotyczy Żydów i żydowskich spraw. Widać jak barwne i bogate życie to było. I jak skomplikowane a jednocześnie proste były Polsko-Żydowskie relacje. Wojna, która pozbawiła nas żydowskiej społeczności sprawiła, że Polska straciła część siebie, część swojej świadomosci i swojego bogactwa. W końcu - dzieliliśmy ten kraj przez 500 lat.
A dzisiejsi Żydzi? Cóż - PF jest dobrym źródłem informacji na ten temat...

...ŚWIETNY post! :)

POLAND . The Unofficial Guide	Unanswered \| Archives
POLAND . The Unofficial Guide	"Polska" means "Poland" in Polish!	Witamy, Guest \| PF Members \| Gold Members

Home \| Unanswered \| Archives \| Random \| Statistics	Time in Poland: 03:11 / May 27
About Us \| Contact Us \| Rules, Privacy \| Poland Advertising	© 2005-12 PolishForums.com

Abraham Suckewer 15 VI 1913 - 20 I 2010